تاريخ : یکشنبه دوازدهم بهمن 1393 | 19:32 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه

سرزمین‌های قطبی





مناطق قطبی

مناطق قطبی به قسمت‌هایی از کره زمین گفته می‌شود که در قطب شمال و قطب جنوب زمین قرار دارند، این نواحی آب و هوایی بسیار سرد و یخبندان دارد و با یخ‌هایی با ضخامت زیاد پوشیده شده‌است ولی مدتی است که با گرم شدن کره زمین این توده‌های عظیم یخ در حال آب شدن می‌باشند.

آب وهوا و اقلیم

در این مناطق به علت زاویه تابش خورشید آب هوایی سرد و خشک حاکم می‌باشد از آنجایی که این مناطق از خط استوا بسیار دور هستند حداقل نوری تابیده شده از خورشید را دریافت می‌کنند.

قطبها توسط هوای سرد و نسبتا" خشکی پوشیده شده اند. در نزدیکی قطبها، میزان بارش برف سنگین کم است، اما برفهایی که روی زمینهای یخ زده جمع می شوند، تشکیل یخچالهای بزرگی به نام کوه یخی می دهند. در طول تابستان تمام ۲۴ ساعت شبانه روز آفتاب می تابد و در طول زمستان تاریکی مطلق و همیشگی بر این نواحی حکمفرما است. هوای زمستانی قطب جنوب ممکن است تا ۸۵ درجه سانتیگراد(۱۲۱ درجه فارنهایت) زیر صفرسرد شود که این ناحیه را سردترین نقطه روی زمین می کند. زمینهای سنگلاخی در اطراف قطب شمال در طول ۹ ماه از سال یخ زده هستند

قطب شمال

نوشتار اصلی: قطب شمال

کشورهای بسیاری در این ناحیه قرار دارند از جمله کشورهایی که در قطب شمال قرار دارند عبارتند از: ایالات متحده امریکا ( آلاسکا)، کانادا، دانمارک (گرینلند )، نروژ، فنلاند، سوئد و روسیه هستند.

قطب جنوب

نوشتار اصلی: قطب جنوب

در منطقه قطب جنوب انسان‌های کمی زندگی می‌کنند که همه در پایگاه‌های آنجا قرار دارند ایستگاه تحقیقاتی مک موردو بزرگترین ایستگاه منطقه قطب جنوب می‌باشد که توسط ایالات متحده آمریکا ایجاد شده‌است.ایستگاه‌های موجود دیگر در این منطقه عبارتند از : ایستگاه پالمر و ایستگاه آماندسن-اسکات متعلق به ایالات متحده، ایستگاه وستوک متعلق به روسیه، همچنین کشورهای نیوزلندو آرژانتین هم دارای ایستگاه‌هایی در این منطقه می‌باشند.

10 تفاوت قطب شمال و جنوب را بدانید

یک پدیده ی جالب که در نزدیکی قطب های جغرافیایی زمین اتفاق می افتد گردباد قطبی است. این پدیده یک گردباد عظیم است که در نزدیکی لبه های عمودی زمین اتفاق می افتد. گردباد قطبی در بخش های میانی و بالایی تروپوسفور و استراتوسفور قرار دارد.

تغییر شکل منطقه ی شمالگان که در قطب شمال قرار گرفته یک چرخه ی ذوب شدن طبیعی را دنبال می کند که در طی آن تقریباً نیمی از لایه های یخ در طول تابستان ذوب می شوند و در زمستان دوباره یخ می زنند. در زمستان مساحت یخ قطب شمال تقریباً به اندازه ی آمریکا است. با این حال تحقیقات جدیدی وجود دارند که ادعا می کنند لایه ی یخی که به قطر ۳,۵ کیلومتر در گرین لند قرار دارد به سرعت در حال ذوب شدن است به طوری که تا پایان قرن میلادی کنونی چیزی از آن باقی نخواهد ماند. سایر تحقیقات نشان داده اند که تا پایان این قرن ممکن است منطقه ی شمالگان در طول تابستان به کلی بدون یخ باشد. از طرف دیگر در منطقه ی جنوبگان که در قطب جنوب قرار دارد این چرخه ی آب شدن یخ ها اتفاق نمی افتد و لایه های یخ تقریباً در تمام مدت سال به یک اندازه وشکل هستند. اما تحقیقات جدید ثابت کرده اند که قطب جنوب هم به دلیل تأثیرات گرم شدن کره ی زمین و تغییر در آب و هوا در حال ذوب شدن است. اگردر یک روز  تمام یخی که در قطب جنوب قرار دارد ذوب شود ( که البته این اتفاق به این زودی نخواهد افتاد)ارتفاع آب دریاها و اقیانوس ها تا ۶۰ متر افزایش خواهند یافت. جالب این است که قطب شمال سریع تر ذوب می شود چون داخل آب اقیانوس است و جریان های آن سرعت ذوب شدن را افزایش می بخشند اما قاره ی قطب جنوب بر روی بستری از سنگ است و بنابراین جریان های اقیانوسی بر آن تأثیری ندارد. سوراخ لایه ی ازن درست در بالای منطقه ی جنوبگان در لایه ی ازن سوراخی ایجاد شده که در حال حاضر سه برابر مساحت آمریکا است. لایه ی ازنی که در بالای منطقه ی شمالگان قرار دارد هم هر روز نازک تر می شود اما هنوز سوراخی در این قسمت وجود ندارد. البته عبارت سوراخ لایه ی ازن به این معنی نیست که واقعاً به صورت فیزیکی سوراخی در این منطقه از جو ایجاد شده بلکه به این معنی است که ماده ی شیمیایی به نام ازن که جو زمین را پوشانده و از آن در برابر پرتوهای خورشیدی محافظت می کند به شدت صدمه دیده و در بعضی جاها به کلی ازبین رفته است. صدماتی که در نیمکره ی جنوبی به لایه ی ازن وارد شده بسیار بیشتر از نیمکره ی شمالی است و این از آن جهت است که چون دمای نیمکره ی شمالی بالا تر است از تشکیل ابرهای استراتوسفری قطبی  که ازن را ازبین می برند، جلوگیری می کند. با این وجود در سال های اخیر دمای استراتوسفر در قطب شمال نیز کاهش یافته که باعث ایجاد صدمات قابل ملاحظه ای در لایه ی ازن شده است. سرد و بسیار سرد دمای هوا در قطب جنوب بسیار سرد تر از قطب شمال است به طوری که در بعضی قسمت های قاره ی قطب جنوب برف ها هیچ وقت ذوب نمی شوند. در طول سال میانگین دمای هوا در قطب جنوب ۴۹- درجه ی سلسیوس است و این در حالی است که دمای هوای قطب شمال در طول زمستان ۳۴- درجه ی سلسیوس است و در تابستان چند درجه هم بالا تر می رود. کمترین دمایی که تا به حال بر روی کره ی زمین ثبت شده ۸۹,۶- درجه بوده که مربوط به منطقه ی وستوک در نزدیکی قطب مغناطیسی جنوب است. قطب شمال در واقع یک لایه ی یخی است و از این جهت در برابر تغییرات آب و هوا بیشتر تأثیر می پذیرد. خرس های قطبی و پنگوئن ها اکثر افراد فکر می کنند خرس های قطبی و پنگوئن ها زیستگاه مشترکی دارند اما این دیدگاه اشتباه است. پنگوئن ها فقط در نیمکره ی جنوبی زندگی می کنند یعنی در منطقه ی جنوبگان، جایی که بر روی خشکی هیچ دشمن طبیعی ندارند. اگر پنگوئن ها و خرس های قطبی در یک منطقه ی مشترک زندگی می کردند آنوقت خرس ها هیچ نگرانی در مورد منابع غذایی نداشتند. در هر صورت این اتفاق نیافتاده است و پنگوئن ها به صورت پرندگانی در آمده اند که قادر به پرواز نیستند و بالهای آنها به صورت باله در آمده اند که در موقع شنا کمک خوبی هستند. از طرف دیگر خرس های قطبی بزرگترین شکارچیان روی خشکی و بومی قطب شمال هستند. آنها در قسمت های یخ زده ی قطب شمال حکومت می کنند و از خوک های آبی، گاو های دریایی و گاهی حتی نهنگ های کوچک تغذیه می کنند. طلای سیاه تقریباً بیش از نیمی از ذخایر باقی مانده ی نفت جهان در زیر یخ های قطب شمال قرار دارند و بنابر این کشور روسیه قسمت بزرگی از این منطقه را در انحصار خود در آورده است و سعی در استخراج آن از طریق خط الرأس لومانوسوف دارد این محل در واقع یک برآمدگی زیر آبی در اقیانوس منجمد شمالی است. وسعت این منطقه ۱۸۰۰ کیلومتر است و تخمین زده می شود که بیش از ۱۰ میلیارد تن نفت خام داشته باشد. آمریکا هم ادعای مالکیت بخشی از این منطقه را دارد و کشتی های یخ شکن را به منطقه فرستاده تا قلمرو خود را در نزدیکی آلاسکا مشخص کند. به نظر می رسد منابع نفتی در زیر پوسته ی قاره ی قطب جنوب هم وجود داشته باشند اما پیمان نامه ی قطب جنوب فعلاً هر گونه استخراج نفتی از این منطقه را شدیداً منع می کند. قاره ی غیر قابل سکونت باوجودی که عکس های بسیاری از مکتشفین قطب جنوب وجود دارد که پرچم هایشان را در یخ های قطب جنوب محکم می کنند اما قاره ی قطب جنوب تنها منطقه در کره ی زمین است که به هیچ کس تعلق ندارد. هنوز هم هیچ آثار تاریخی کشف نشده که نشان دهنده ی حضور مردم بومی در این منطقه باشد. قاره ی قطب جنوب توسط پیمان نامه ی قطب جنوب اداره می شود که تصریح میکند این منطقه یا منابع آن تنها باید در جهت مقاصد علمی و صلح جویانه استفاده شوند. در مقابل بیش از ۴ میلیون نفر در منطقه ی شمالگان زندگی می کنند، چه در روستا های کوچک و چه در شهر ها مثل بارو در آلاسکا، ترومسو در نروژ و مورمانسک و سالکارد در روسیه. همه جا یخ جنوبی ترین قاره ی کره ی زمین ۹۰ درصد از کل یخ های زمین را در خود دارد که برابر با سه چهارم منابع آب شیرین در جهان است. بنابر این برخی افراد حتی به این فکر افتاده اند که بخشی از این یخ ها را جدا کنند و در مناطق کم آب جهان از آن استفاده کنند. در واقع شاهزاده  ی عربستان سعودی محمد الفیصل برنامه ای برای بردن یک تکه یخ ۱۰۰ میلیون تنی از قطب جنوب به شبه جزیره ی عربستان را در نظر دارد. در مقابل یخ های قطب شمال بسیار کمتر از قطب جنوب است. قاره در برابر اقیانوس منطقه ی شمالگان در واقع یک اقیانوس است اما منطقه ی جنوبگان یک قاره است که بر روی بستر سنگی و اشکال مختلف زمین مثل کوه دره و دریاچه قرار گرفته و دور تا دور آن را نیز اقیانوس در بر گرفته است. در قاره ی قطب جنوب حتا یک آتشفشان فعال به نام کوه اربوس هم وجود دارد. از نقطه نظر اجتماعی و سیاسی، منطقه ی شمالگان که تنها از یخ تشکیل شده منافع بسیاری از کشور ها را در یک جا جمع کرده، کشور هایی مثل کانادا، گرین لند ( بخشی از دانمارک)، روسیه، ایسلند، نروژ، سوئد، فنلاند و آمریکا. همانطور که قبلاً گفته شد قطب جنوب به هیچ کشوری تعلق ندارد و هرگز نه به سکونت در آمده و نه استعمار شده است. گردباد قطبی یک پدیده ی جالب که در نزدیکی قطب های جغرافیایی زمین اتفاق می افتد گردباد قطبی است. این پدیده یک گردباد عظیم است که در نزدیکی لبه های عمودی زمین اتفاق می افتد. گردباد قطبی در بخش های میانی و بالایی تروپوسفور و استراتوسفور قرار دارد. این گردباد ها مناطق قطبی را در بر می گیرند و بخشی از منطقه ی آب و هوایی بین جریان های هوای منطقه ی قطبی و مناطق گرم تر همسایه  در دو نیمکره هستند. گردباد قطبی جنوبگان از شمالگان قوی تر است و بیشتر هم طول می کشد. این مسئله بخاطر وجود خشکی های بزرگ در نیمکره ی شمالی است که باعث تولید موج های اتمسفری شده و از شدت گردباد قطبی کم می کنند. در مقابل در قطب جنوب عوامل چندانی برای اثر گذاشتن بر این پدیده وجود ندارد. میدان مغناطیسی و منابع معدنی از آنجایی که قاره ی قطب جنوب بر روی بستر سنگی قرار دارد منابع معدنی بسیاری هم مثل نیکل، طلا، نقره، پلاتین و آهن دارد که در قطب شمال وجود ندارند. قطب های مغناطیسی زمین در نزدیکی قطب شمال و قطب جنوب قرار دارند. به این ترتیب که وقتی می گوییم قطب مغناطیسی شمال به منطقه ی جغرافیایی که در شمال وجود دارد اشاره می کنیم اما این درست نیست چون قطب شمال مغناطیسی زمین در جنوب است و قطب جنوب مغناطیسی در شمال. بر این اساس قطب نما شمال مغناطیسی را نشان نمی دهد بلکه شمال جغرافیایی را نشان می دهد اما به طور قراردادی گفته می شود که شمال مغناطیسی نزدیک قطب شمال و جنوب مغناطیسی در نزدیکی جنوب جغرافیایی است. قطب های مغناطیسی کره ی زمین باقطب های جغرافیایی برابر نیستند زیرا منطقه ی مغناطیسی زمین مدام در حال تغیییر است. بر خلاف قطب های جغرافیایی، دو قطب مغناطیسی در حال حرکت هستند و این مسئله در آنها مشترک است. قطب شمال مغناطیسی (جنوب منطقه ی مغناطیسی) دقیقاً در قطب شمال وجود ندارد و با سرعت سالانه ی ۵۵ تا ۶۰ کیلومتر به سمت شرق در حرکت است و به همین ترتیب قطب شمال مغناطیسی (شمال منطقه ی مغناطیسی) هنوز داخل قطب جنوب است اما با سرعت ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر در سال به سمت غرب در حرکت است.







شفق قطبی

ا





شَفَق قُطبی (به انگلیسی: Aurora) یکی از پدیده‌های جوی کرهٔ زمین. شفق قطبی پدیدهٔ ظهور نورهای رنگین و متحرک در آسمان شب است و معمولاً در عرض‌های نزدیک به دو قطب زمین که براثر برخورد ذرات باردارِ بادِ خورشیدی و یونیده شدن مولکول‌های موجود در یون‌سپهر (یونوسفر) زمین به وجود می‌آید.

شفق‌های قطبی نورهای زیبایی هستند که به طور طبیعی در آسمان دیده می‌شوند. که معمولاً در شب و در عرض‌های جغرافیایی قطبی به چشم می‌خورند. آنها در یونوسفر تشکیل می‌شوند و در سپیده‌دم قطبی قابل مشاهده هستند. در عرض جغرافیایی قطب شمال به آنها شفق‌های شمالی نیز گفته می‌شود که این نام بر گرفته از نام ایزدگونه رومی سپیده‌دم و نام یونانی باد شمالی است که در سال ۱۶۲۱ توسط پیر گاسندی روی این پدیده طبیعی گذاشته شد. به شفق‌های قطبی، نور قطب شمال هم گفته می‌شود زیرا آنها غالباً در نیم کرهٔ شمالی رویت می‌شوند و هر چقدر به قطب شمال نزدیک می‌شوید با توجه به مجاورت با قطب مغناطیسی شمالی زمین احتمال بیشتری می‌رود که بتوانید آنها را ببینید به طور مثال در شهرهای شمالی کانادا که بسیار نزدیک به قطب هستند امکان رویت آنها بسیار زیاد است.

شفق‌های قطبی در نزدیکی قطب مغناطیسی شمالی ممکن است خیلی بالا باشد ولی در افق شمالی به صورت سبز بر افروخته و در صورت طلوع خورشید به صورت قرمز کمرنگ دیده می‌شود. شفق‌های قطبی معمولاً از سپتامبر تا اکتبر و از مارس تا آوریل اتفاق می‌افتند. بعضی از قبایل کانادایی به این پدیده رقص ارواح می‌گویند.

در قطب جنوب نیز این اتفاق می‌افتد ولی فقط در جنوبی‌ترین عرض جغرافیایی قابل رویت است. و گاهی اوقات در آمریکای جنوبی و استرالیا (استرالیا در زبان لاتین به معنی جنوب است).

بنجامین فرانکلین اولین کسی بود که به شفق‌های قطبی توجه نشان داد. در تئوری او علت وقوع شفق‌های قطبی این انتقال نور در مرکز بار الکتریکی در سرزمینهای قطبی توسط برف و رطوبت شدت می‌گیرد، بود.

علت وقوع شفق قطبی خروج جرم از تاج خورشیدی است که از طریق مغناطره و کمربندهای ون آلن به مناطق قطبی هدایت می‌شوند.

این نامها، کاشفان سردترین نقطه کره زمین هستد؛ مردان قطبی ادوارد هفتم

آیدپسر ملکه ویکتوریا، از1901 تا 1910 میلادی پادشاه انگلستان و امپراتور هندوستان بود. اسکات سرزمینی را که در سال 1902 در شمال شرقی دریای راس، در غرب قاره قطب جنوب کشف کرد، به نام او، سرزمین ادوارد هفتم خواند. این سرزمین را شبه جزیره ادوارد هفتم نیز خوانده اند. ارنست هنری شکلتن یکی از پویندگان انگلیسی قطب جنوب بود ، سه بار به قطب جنوب سفر کرد. در نخستین سفر عضو گروه پویندگانی بودکه به سرپرستی رابرت فالکن اسکات به این سفر رفتند. از سال 1907 تا 1909 سرپرستی گروهی از پویندگان قطب جنوب را بر عهده داشت. در این سفر از کوه اربوس بالا رفت.  گروه او در این سفر موضع قلب مغناطیسی زمین را کشف کر دند و به 160 کیلومتری قطب جنوب رسیدند. در سال 1914 سفر دیگری را با گروهی از پویندگان قطب جنوب آغاز کرد. کتاب جنوب او، که در سال 1919 انتشار  یافت، شرح این سفر ورنجها وخطر ها یی است که او وهمراهانش با آنها روبرو شدند. شکلتن در سال 1921 نیز رهسپار قاره قطب جنوب شد، ولی در راه در گذشت ودر جزیره جورجیای جنوبی در قطب جنوب به خاک سپرده شد. روآل آموندسن دریا نورد نروژی واز پویندگان سرزمینهای قطب شمال وقطب جنوب بود. در یکی از سفرهای دریایی اش از سال 1903 تا 1906 از گذر گاه شمال غرب گذشت وموضع قطب مغناطیسی شمال زمین را تثبیت کرد. گذر گاه شمال غرب، که در 1906 کشف شد، راه دریای اقیانوس اطلس در شمال کرانه های کانادا به اقیا نوس آرام را به روی دریا نور دان گشود. آموندسن در سال 1911 به قطب جنوب رسید. به همین سبب، او را کاشف قطب جنوب می دانند. در سال 1920 از گذر گاه شمال شرق گذشت. در سال 1926 بر فراز قطب شمال پرواز کرد. دو سال بعد، با هواپیما برای یافتن اومبرتونوبیله (Umberto Nobile) خلبان و پوینده قطب شمال که در سر زمین های قطب شمال گم شده بود به پرواز در آمد و جان خود را در این جستجو از دست داد. ویلهلم فیلکنر در سال 1877 میلادی در آلمان زاده شد. سالها به جهانگردی در کشور روسیه و سرز مینهای بالکا ن و آسیای صغیر که تر کیه امروزی بخشی از آن است، پرداخت. در سال 1903 با همسرش رهسپار آسیای مرکزی شد. در این سفر، که دو سال به طول انجامید، تبت شرقی را کشف کرد. در سالهای 1911 و 1912 میلادی گروهی از پویندگان آلمانی را برای کشف قطب جنوب همراهی کرد. این سفر از هلند آغاز شد و پویندگان سر انجام خود را به دریای ودل رساندند. فیلکنر ایستگاه های مغناطیسی بسیاربرپا کرد واز سال 1925 تا 1928 میلادی موفق شد از سرزمین هایی که پویندگان آسیای مرکزی دیدن کرده بودند نقشه هایی فراهم آورد. فرییتوف نانسن از پویندگان قطب شمال وجانور شناس وسیاستمدار نروژی بود. در سال 1893 سر پر ستی گروهی را به عهده داشت که از یخ پهنه های گروئنلند گذشتند وبا کندن یخ ها کوشش کردند تا خود را به قطب شمال برسانند. گروه نانسن، تا مدار 84 درجه عرض شمالی پیش رفت. نانسن نویسنده کتاب های گذر از گروئنلند وزندگی اسکیمو هاست. در سال 1922 برنده جایزه صلح نوبل شد. داگلاس ماویسن زمین شناس و یکی از پویندگان استرا لیایی قطب جنوب بود. در سال 1907 میلادی، همراه با گروه علمی ارنست هنری شکلتن به قاره قطب جنوب سفر کرد. نخستین پرواز هواپیما بر فراز قاره قطب جنوب در روز بیستم دسامبر 1928 میلادی (29 آذر 1307 شمسی) انجام گرفت. این کار در تاریخ کشفهای جغرافیایی گام تازه ای بود. هواپیما در زمان بسیار کوتاهی می تواند بر فراز منطقه بسیار بزرگی پر واز کند. بنابر این، بعد از آن دیگر لازم نبود که کسی برای بررسی در باره جاهای ناشناخته کره زمین پیاده به سفر های خطر ناک و دشوار برود. ریچارد اولین برد از پویندگان امریکایی قطب جنوب، نخستین کسی بود که با هواپیما بر فراز قطب جنوب پرواز کرد. در سال های 1933 تا 1935 از یخ پهنه های قطب جنوب نقشه برداری کرد. جورج هیوبرت ویلکنز یکی از پویندگان قطب وطبیعیدان وهوانورد استرالیا یی بود. در سال 1921 همراه با گروه ارنست هنری شکلتن به قاره قطب جنوب سفر کرد. همراه با لینکلن الزورث، در سال 1931 با زیر دریایی نوتیلوس، به کشف آبهای زیر یخ پهنه های قطب شمال پرداخت. کتاب پرواز قطب شمال را در 1928 و کتاب در زیر قطب شمال را در 1931 نوشت.

آموندسن ، کاشف قطب جنوب

 

قبل از آموندسن واسکات افراد زیادی از جمله کلارک راس کاشف اسکاتلندی(1841م )که تا محدوده قطب جنوب پیشروی کرد ،بورکگرونیک (1895م)که خود رابه مدار 78درجه جنوبی رسانید،کریستنسن(1895م)که از کشتی پیاده شدوپای در منطقه قطب جنوب گذاشت و...ونیز خود رابه حوالیقطب جنوب رسانده بود.اماروآل آموندسن دریا نورد نروژی از پویندگان قطب شمال وجنوب است وموضع قطب مغناطیسی شما زمین راتثبیت کرد در سال 1911 میلادی دو گروه اکتشافی انگلیسی و نروژی با هدف کشف قطب جنوب مسابقه جالبی را آغاز کردند. سرپرست گروه انگلیسی یک افسر انگلیسی به نام رابرت فالکون اسکات و سرپرست گروه نروژی روآل(روآلد) آموندسن بود.باپنجاه ودو سگ که سورتمه های اورا می کشیدند شروع به گدشتن از یخ پهنه راس کرد وپرچم نروژرابر فراز قطب جنوب افراشت وموفق شد پس از سی ونه روز یخ پیمایی به کشتی خود بازگردد.بدون آنکه همراهانش در این سفر آسیبی ببینند. گروه نروژی در روز 14 دسامبر سال 1911 میلادی به نقطه قطب رسیدند. اما کاپیتان اسکات و یارانش یک ماه بعد از گروه نروژی به نقطه قطب رسیدند.وفهمید قبلا گروه نروژی در این محل پرچم خود را بر افراشته اندودانست در مسابقه رسیدن به قطب جنوب بازنده شده است.اسکات وهمراهانش به تعداد کافی سگ همراه خود نبرده بودندوپس از مرگ سگ ها مجبور شدند خودشان سورتمه ه رابکشند. آنان در بازگشتبه مدت نه روزبابرف بوران شدیدی روبه رو شدندو جان خود را در اثر برف و بوران از دست دادند.
دیگر کاشفان قطب :
فیلکنر(1912م)در دریای ودل به کشف وبررسی پرداخت،ماوسن وشکلتن نیز به قطب جنوب سفر نمودند وبرد آمریکاییوالزورث آمریکایی نیز ازجمله کسانی بودند که با هواپیما برفراز قطب جنوب پرواز کردند (1935-1933م)از یخ پهنه های قطب جنوب نقشه برداری نمودند .در سال 1975م یک گروهی به سرپرستی فوکس انگلیسی ازیک کرانه قطب جنوب تادیگر کرانه آن پیاده روی نمود ورکورد تازه ای به دست آورد . زندگی انسان در شمالگان : ساکنان قدیمی قطب شمال اسکیمو نام دارند. اسکیموها در ماهی گیری ،‌دریانوردی ، ساختن قایق های سبک و تهیه لباس های گرم پیشرفته از شیوه و محل زندگی آنان متناسب با فصل تغییر می کند. در زمستان در کلبه های یخی نزدیک ساحل زندگی می کنند و به شکار شیر دریایی و نهنگ می پردازند و در تابستان زیر چادر و در کنار رودها اقامت می کنند ماهی آزاد می گیرند و گوزن شمالی شکار می کنند. بیش تر قبایلی که در منطقه قطبی زندگی می کنند فرهنگ اصیلی دارند. زندگی در کلبه های یخی یا ایگلو در زمستان و چادرهای مخروطی در تابستان شکار و پرورش گوزن و مفاهیم مذهبی که بر اساس دوگانگی میان تابستان مذکر و زمستان مؤنث است. جزئی از این فرهنگ تلقی می شود. در منطقه ای به نام اکلاویک در کانادا شهری زیبا به نام اینویک ساختند. با افزایش تعداد پژوهشگران و دانشمندان کانادایی ، اروپایی و آمریکایی در شمالگان ، تعداد شهرهای پیشرفته و مدرن در نواحی مختلف کانادا، آلاسکا، نروژ و سوئد و سایر مناطق سرد شمالی پیوسته افزایش می یابد.
ادعای مالکیت بر قطب:
کشورهایی که‌ ادعای مالکیت آن را دارند :
آرژانتین   ، استرالیا ، شیلی ، فرانسه‌ ، نیو زیلند ، نروژ ، انگلستان .
 
 
کشورهایی که‌ می توانند  بعدا"
ادعای   مالکیت آن  را   بنمایند:  روسیه‌ و ایالات متحده‌ آمریکا وژاپن.
 
وسعت ناحیه ى دور افتاده ى جنوبگان که قطب جنوب کره ى زمین را در برگرفته ، در طول فصل تابستان دو برابر و در فصل زمستان که در کناره هاى آن فلات هاى یخى تشکیل مى شود چهار برابر وسعت قاره ى اروپاست . در این منطقه هیچ جانور مهره دار زمینى دیگرى جز پنگوئن وجود ندارد، زیرا هیچ موجودى نمى تواند در برابر سرماى سوزان این ناحیه که معمولا 100 درجه ى فارنهایت زیر صفر (3/73- درجه ى سانتى گراد) است و باد و بوران هایى که سرعت آن ها گاه به بیش از 200 مایل (320 کیلومتر) در ساعت مى رسد مقاومت کند، اما در زیر آبهاى پوشیده از یخ این ناحیه موجوداتى چون وال ، ماهى هاى خوراکى و سخت پوستانى سرشار از پروتئین با نام (کریل ) به تعداد انبوه زندگى مى کنند و به ظن کاوشگران ، ذخایر گرانبهاى نفت و رسوبات معدنى فراوانى در زیر این آبها وجود دارد. در حال حاضر آرژانتین ، استرالیا، انگلستان ، شیلى ، فرانسه ، زلاندنو و نروژ ادعاى مالکیت بخش هایى از قطب جنوب را دارند که در چندین مورد نیز این مناطق با یکدیگر هم پوشانى دارند. از این گذشته ، کشورهاى مزبور مدعى تصاحب نواحى بسته ى اقتصادى تا فاصله ى 200 مایلى از قسمت هاى مورد ادعاى خود هستند؛ جزایر (شتلند جنوبى(مورد مناقشه ى سه کشور آرژانتین ، انگلستان و شیلى است . آرژانتین و انگلستان نیز بر سر تملک جزایر اورکنى ، جورجیاى جنوبى و ساندویچ جنوبى ، به علاوه ى جزایر کوچک)شگ راکس ) با یکدیگر در حال رقابتند. معاهده ى قطب جنوب که در سال 1961 به تصویب رسید و تا سال 1997، 42 کشور جهان آن را امضا کردند، مطالبات ارضى جارى را به مدت 30 سال به حالت تعلیق درآورد و بیان ادعاهاى تازه ، انجام عملیات نظامى ، به کارگیرى سلاح هاى هسته اى و دفن زباله هاى رادیو اکتیو را در آن قاره ممنوع اعلام کرد تا تنها نقطه ى کره ى خاکى که از جنگ و طاعون و آلودگى هاى زیست محیطى جان سالم به در برده همچنان بکر و دست نخورده باقى بماند پرچم کشورهای مدعی مالکیت قطب جنوب:
  
                           استرالیا                                                                  انگلستان
  
                          آرژانتین                                                          شیلی
  
                        فرانسه                                                                 نروژ
مشخصات سواحل اطراف قطب  جنوب درسال  1983:
 
یخ شناور :                                                44  در صد .
دیوارهای یخی ( مستقر روی زمین )        38  در صد .
کوهیای یخ :                                             13  در صد .
صخره‌ :                                                     5    در صد .
جمع :                                                       100 در صد
توان های محیطی در قطب:
انرژی گرمایی درون زمین : اگر با احتیاط از گرمای درون زمین استفاده کنیم، انرژی زیادی به دست خواهیم آورد، بدون این که به زمین صدمه بزنیم. آب گرمی که از زیر زمین بیرون می آید مواد شیمیایی زیادی دارد. اگر آب گرم را با لوله به محل مصرف برسانیم، این مواد به لوله صدمه می زنند.
1-     جریان های گرم دریایی : آب های گرم مناطق حاره منشأ جریانات دریایی هستند که با حرکت به عرض های بالا وارد مناطق قطبی می شوند و در مسیر حرکت خود، دمای اطراف خود را افزایش می دهند. وجود این جریان های گرم باعث افزایش دما در مقیاس کوچک، افزایش حرکات آب، افزایش اکسیژن محلول در آب و جذب دسته های عظیم ماهی و پیشرفت صنعت ماهی گیری در دریای شمال شده است. 3 – صید و شکار : جانوران ویژه ای مانند سیل ها (فک ها) ،‌خوک های دریایی در این مناطق زندگی می کنند. این جانوران منبع مهم تأمین پروتئین و مواد دارویی ساکنان این مناطق به شمار می آیند. از سوی دیگر، گله های بزرگ گوزن های قطبی از هزاران سال پیش همواره معاش مردم این نواحی را تأمین کرده اند یکی از مناطق اصلی زندگی این گوزن ها که به گوزن شمالی معروف اند سرزمین لاپلند در منطقه حد فاصل نروژ و روسیه است. 3 – صید و شکار : جانوران ویژه ای مانند سیل ها (فک ها) ،‌خوک های دریایی در این مناطق زندگی می کنند. این جانوران منبع مهم تأمین پروتئین و مواد دارویی ساکنان این مناطق به شمار می آیند. از سوی دیگر، گله های بزرگ گوزن های قطبی از هزاران سال پیش همواره معاش مردم این نواحی را تأمین کرده اند یکی از مناطق اصلی زندگی این گوزن ها که به گوزن شمالی معروف اند سرزمین لاپلند در منطقه حد فاصل نروژ و روسیه است. 4 – منابع و معادن :‌از دیگر توان های محیطی نواحی قطبی وجود منابع عظیم طبیعی است که می تواند زمینه فعالیت های اقتصادی و جذب جمعیت را فراهم سازد. 5 – ارزش علمی اهمیت قطب جنوب : پژوهشگران توانسته اند با حفاری لایه های عظیم یخ قطبی درباره تاریخچه تحولات آب و هوایی این منطقه ترکیبات جو در طول هزاران سال قبل، فعالیت آتش فشان ها و میزان مواد شیمیایی موجود در روی کره زمین اطلاعاتی کسب کنند. به همین دلیل و نیز به دلیل ارزش های بالقوه دیگران این قاره کشورهایی که در جنوبگان فعالیت بیش تری دارند، این ناحیه را بین خود تقسیم کرده اند. در این میان سهم دولت استرالیا بیش از دیگران است. 6 – گردشگری در نواحی قطبی : جهان گردی تجاری در قطب جنوب از سال 1917 شروع شد اما فعالیت جدی در این زمینه از سال 1961 با ورود اولین کشتی جهان گردی به جنوبگان آغاز گردید. مصرف بیش تر جهان گردانی که به قطب جنوب می آیند، دیدن چشم اندازهای زیبای این نواحی مانند شفق قطبی، خورشید نیمه شب، اجتماع زیبایی پنگوئن ها و وال های غول پیکر وپایگاه های تاریخی کاشفان اولیه قطب است . قطب شمال نیز چشم اندازهای مشابهی را برای گردشگران این منطقه فراهم آورده است.
قطب در یک قدمی نابودی:
یک کشتی بر فراز آب های اقیانوس قطب جنوب در حرکت است و سه کشتی نجات دیگر هم در راه هستند تا سرنشینان کشتی غرق شده را نجات دهند. این روزها شاهد ورود موج گردشگران به قطب جنوب هستیم اما متاسفانه علاقه مردم به دیدار از این نقطه دورافتاده باعث نابودی آن شده است. ۱۵۴ مسافر و خدمه کشتی اکتشافی MS توسط کشتی نروژی نجات داده شده و مسافران در قایق های کوچک به این کشتی منتقل شدند. گردشگری در قطب جنوب کره زمین به شدت محبوبیت یافته و به تجارتی تجملی و لوکس بدل شده است. این روزها کشتی های غول پیکر یکی بعد از دیگری از راه می رسند که این امر باعث ایجاد فجایع بسیار و آسیب های شدیدی به محیط زیست شده است. جیمز بران دبیر اجرایی ائتلاف اقیانوس و قطب جنوب گفت؛«تحت پروتکل معاهده قطب جنوب، تمام قطب جنوب باید حفظ شده و دست نخورده باقی بماند. این منطقه تنها برای مقاصد علمی می تواند مورد استفاده قرار گیرد و طبیعت وحش آن و محیط زیستش باید حفظ شود.» در بین سال های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ حدود ۶۷۰۰ گردشگر از قطب جنوب بازدید کردند. سال گذشته این تعداد به ۲۹۵۰۰ نفر رسید. هفت کشور مدعی هستند که بخش هایی از قطب جنوب به آنها تعلق دارد اما کسی به این ادعا توجهی نمی کند. حتی در بعضی از موارد چند کشور ادعای مالکیت یک قسمت مشخص را می کنند، بنابراین اصلاً معلوم نیست که هر بخش از قطب جنوب به چه کشوری تعلق دارد. معاهده قطب جنوب در سال ۱۹۵۹ امضا شد و هدف آن ممانعت از ورود نیروهای نظامی به قطب جنوب بود. اعضای این معاهده سالانه با هم ملاقات کرده و قوانین جدیدی را وضع می کنند اما از آنجا که یک قدرت برتر وجود ندارد عملی کردن این قوانین چندان صورت نمی گیرد. این امر باعث شده که صنعت گردشگری قطب جنوب تقریباً مستقل و خودمختار شود. انجمن بین المللی گردشگری قطب جنوب توسط هفت شرکت با هدف ایجاد سفری امن با احترام به محیط زیست ایجاد شد. این گروه هم اکنون ۹۹ عضو دارد اما تورهای دیگری هم در خارج از این گروه فعالیت می کنند که مدعی اند هدف های مشابهی با انجمن بین المللی گردشگری دارند و به امنیت و احترام به محیط زیست می اندیشند. دنیس لاندو مدیر اجرایی انجمن گفت؛«ما قوانین مشخصی را وضع کرده ایم و کسانی که تورهای گردشگری را ترتیب می دهند باید به آن پایبند باشند و تمام تلاش خود را به کار گیرند تا آسیبی به محیط زیست وارد نشود. تنها نگرانی ما این است که مبادا گروه های گردشگری خارج از انجمن به این قوانین بی توجهی بکنند.» مسافرانی که مایل به سفر به قطب جنوب هستند می توانند با پرداخت ۱۴ هزار دلار سفری ۱۹ روزه را به این قاره تجربه کنند. کشتی که این سفر با آن انجام می شود ۲۴۶ فیت طول دارد و کمپانی جی ای پی که در تورنتو مستقر است مدعی است که این کشتی می تواند هر مسافری را به هر جای دنیا ببرد.اما قطعات بزرگ یخی قطب جنوب، بادهای وحشتناک آن و دریاهای خطرناکش می تواند حتی بزرگ ترین کشتی ها را در خود غرق کند. هر کشتی نمی تواند از پس انجام این سفر بربیاید زیرا بدنه بسیاری از کشتی ها تاب و تحمل ضرباتی که قطعات درشت یخ به آنها وارد می کند را ندارند. کشتی گلدن پرینس ۶۸۹ فیت طول دارد و می تواند ۲۴۲۵ مسافر را با خود جا به جا کند. این کشتی یکی از بزرگ ترین کشتی هایی است که تاکنون آب های قطب جنوب را درنوردیده است اما به یخ شکن مجهز نیست زیرا سفرهایش را در تابستان انجام می دهد و در این زمان تقریباً قطعات خطرناک یخ روی سطح آب شناور نیستند. در سفر با این کشتی گردشگران تنها می توانند از درون کشتی قطب جنوب را نظاره کنند ولی امکان قدم گذاشتن روی یخ های این قاره را ندارند




چرا فصول سال در نیمكره شمالی و جنوبی متفاوت است ؟
علت به وجود آمدن فصل ها، فاصله ی زمین از خورشید نیست. زمین در مداری بیضی شکل که بسیار شبیه دایره است به دور خورشید می چرخد. فاصله ی زمین در طول سال نسبت به خورشید چندان تغییر نمی کند. چیزی که فصول را بر روی زمین به وجود می آورد تغییر زاویه ی تابش خورشید است.
خط فرضی که قطب شمال و جنوب زمین را به هم وصل می کند، محور زمین نامیده می شود. محور زمین بر صفحه ی حرکت زمین عمود نیست و به اصطلاح انحراف دارد.که مقدار آن تقریبا 23.5 درجه است.
علت این پدیده به دوران های جوانی زمین باز می گردد، شاید برخورد جرم بزرگی با زمین سبب به وجود آمدن این انحراف شده است.
ابتدا به علت پیدایش فصل ها می پردازیم.
علت به وجود آمدن فصل ها، فاصله ی زمین از خورشید نیست. زمین در مداری بیضی شکل که بسیار شبیه دایره است به دور خورشید می چرخد. فاصله ی زمین در طول سال نسبت به خورشید چندان تغییر نمی کند. چیزی که فصول را بر روی زمین به وجود می آورد تغییر زاویه ی تابش خورشید است.
خط فرضی که قطب شمال و جنوب زمین را به هم وصل می کند، محور زمین نامیده می شود. محور زمین بر صفحه ی حرکت زمین عمود نیست و به اصطلاح انحراف دارد.که مقدار آن تقریبا 23.5 درجه است.
علت این پدیده به دوران های جوانی زمین باز می گردد، شاید برخورد جرم بزرگی با زمین سبب به وجود آمدن این انحراف شده است.
در هر حال با در نظر گرفتن این انحراف، زمانی که زمین به دور خورشید می گردد، نیمی از آن مثلا نیم کره ی شمالی به سمت خورشید متمایل شده است و نیم کره ی جنوبی بر عکس آن است. در این حالت نور خورشید به نیم کره ی شمالی تقریبا عمود می تابد و انرژی بیشتری به این قسمت می رسد و در این حالت در نیم کره ی شمالی تابستان است. در همین حال نور خورشید با زاویه ی تابش بیشتری به نیم کره ی جنوبی می تابد و انرژی کمتری به این نیم کره می رسد و بنابر این در آنجا زمستان است.
در نیمی دیگری از سال، زمین به سوی دیگر خورشید می رود و این بار نیم کره ی جنوبی به سمت خورشید تمایل دارد و نیم کره شمالی از خورشید انحراف بیشتری دارد. در این زمان وضعیت برعکس پیش می آید و در نیم کره ی جنوبی تابستان است و اهالی نیم کره ی شمالی در حال سپری کردن زمستان هستند.
ولی چرا تغییر زاویه ی تابش خورشید باعث تغییر در انرژی رسیده از خورشید می شود؟ فرض کنید در یک اتاق تاریک یک چراغ قوه را به طور مستقیم به یک صفحه ی کاغذ می تابانید. در چنین حالتی یک دایره ی پر رنگ نورانی را بر روی صفحه ی کاغذ مشاهده می کنید. حال بدون اینکه فاصله ی آنها را تغییر دهید، صفحه ی کاغذ را کمی انحراف دهید. در این صورت تصویر نور چراغ قوه بر روی کاغذ تغییر میکند و به شکل یک بیضی با مساحت وسیع تر و کم رنگ تر در می آید. یعنی زمانی که نور به صورت عمود بر سطح می تابد، تمرکز نور در صفحه بیشتر است و انرژی بیشتری به هر واحد از سطح می رسد.
 
انحراف محور زمین فصل ها را به وجود می آورد و فصل ها نیز تغییرات دما را به دنبال دارند که موجب تغییرات آب و هوا و جوی می شوند. کوتاه و بلند شدن طول شبانه روز نیز به علت انحراف محور زمین پدید می آید. طول روز مدت زمانی است که نور خورشید به زمین می تابد. حال اگر خورشید سطح بیشتری از زمین را روشن کند طول روز افزایش می یابد. افزایش و کاهش طول روز نیز متناسب با فصل ها است. یعنی در تابستان ها به علت اینکه نیمی از کره به سمت خورشید متمایل می شود، سطح بیشتری از آن نیم کره توسط خورشید نور می گیرد و طول روزها افزایش می یابد و در همین حال در نیم کره ی دیگر زمستان است. چون این نیم کره از خورشید منحرف شده است، قسمت کمتری از آن توسط نور خورشید روشن می شود.
تابستان در نیم کره ی شمالی، قسمت بیشتری از سطح این نیم کره در معرض نور آفتاب است
.  خورشید نیمه‌شب


درخشش خورشید نیمه شب در شهر لانگ یربییِن واقع در مجمع‌الجزایر سوالبارد در شمالگان
خورشید نیمه شب یک پدیده طبیعی است که در ماه‌های تابستانی در عرض‌های جغرافیایی شمالی در محدوده جنوب مدار قطبی شمال و همچنین در عرض‌های جغرافیای جنوبی در محدوده شمال مدار قطب‌جنوب رخ می‌دهد. در این رخداد طبیعی، خورشید در موضع مکانی خود در هنگام نیمه شب واضح و آشکار است. در آب و هوای مساعد و صاف، بیشتر مواقع خورشید به مدت ۲۴ ساعت به شکل پیوسته در شمال مدار قطب شمال و جنوب مدار قطب جنوب، پیدا و هویدا است. سرزمین‌های نزدیک تر به قطب بیشتر شاهد این پدیده هستند و با نزدیک تر شدن به قطب، این پدیده در روزهای بیشتری رخ می‌دهد. در جنوب مدار قطب جنوب کسی زندگی نمی‌کند، در نتیجه این پدیده فقط توسط مردم نواحی شمالی و قطبی نظیر سرزمین‌های نوناووت، یوکان و نورت وست تریتوریز (کانادا)، گرینلند (دانمارک)، سوالبارد (نروژ)، آلاسکا (آمریکا) و بخشی از دیگر کشورها مانند فنلاند، سوئد، ایسلند و روسیه مشهود است. یک چهارم کشور فنلاند در بالای مدار قطب شمال قرار دارد و در شمالی ترین نقطه کشور، خورشید به مدت ۶۰ روز در طول تابستان غروب نمی‌کند. در سوالبارد نروژ که شمالی ترین منطقه مسکونی قاره اروپا است، از ۱۹ آوریل تا ۲۳ آگوست یعنی ۱۲۷ روز خورشید در آسمان می‌درخشد. این پدیده هر چه به سمت قطب پیش می‌رود تشدید شده تا اینکه در نقطه قطب ۶ ماه شب و ۶ ماه روز است، به عبارتی به مدت ۶ ماه خورشید غروب نمی‌کند.[۱][۲]



Bottom of Form



Bottom of Form




تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 23:7 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه
http://www.uploadax.com/images/87187217756102025035.jpghttp://www.uploadax.com/images/29147846357378942747.jpg

تاريخ : سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 | 23:38 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه



تاريخ : سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 | 23:34 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه



تاريخ : سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 | 23:31 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه


تاريخ : سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 | 23:24 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه


تاريخ : سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 | 23:20 | نویسنده : محمد دهقاني پيشه



  • قالب بلاگفا
  • بک لینک